Kredit Faizi Necə Hesablanır?
Azərbaycanda banklar kredit faizini iki üsulla hesablayır: annuitet və diferensial.
Annuitet metodunda hər ay eyni məbləğ ödəyirsən. Rahat görünür — amma ilk aylarda ödədiyinin böyük hissəsi faizdir, əsas borca demək olar ki, toxunmursan.
Diferensial metodda isə əsas borc bərabər hissələrə bölünür, faiz qalan borca hesablanır. Nəticədə hər ay ödəniş azalır. Başlanğıcda çox ödəyirsən, sonuna doğru getdikcə yüngülləşir.
Nümunə ilə baxaq
12.000 AZN kredit, 12 ay, illik 24% faiz:
| Annuitet | Diferensial | |
|---|---|---|
| Aylıq ödəniş | ~1.130 AZN (sabit) | 1.240 → 1.020 AZN (azalan) |
| Ümumi faiz | ~1.560 AZN | ~1.380 AZN |
Fərq - 180 AZN — kiçik görünür, amma məbləğ böyüdükcə bu rəqəm əhəmiyyətli olur.
Azərbaycanda bankların əksəriyyəti annuitet metodunu tətbiq edir. Diferensial metodla kredit vermək nadir haldır.
Aylıq faiz tələsinə düşmə
Banklar faizi bəzən aylıq göstərir. "Aylıq 2%" sadə görünür — amma bu, illik 24% deməkdir. Reklam materiallarında nominal faizi kiçik, aylıq ödənişi isə ön plana çıxarmaq geniş yayılmış bir praktikadır.
Müqayisə edərkən həmişə illik rəqəmə baxın.
EİFD — əsl rəqəm budur
Effektiv İllik Faiz Dərəcəsi (EİFD) nominal faizdən həmişə yüksəkdir, çünki sığorta, komisyon və digər məcburi xərcləri də daxil edir.
Məsələn, bank "illik 15%" deyə bilər, EİFD isə 21% ola bilər. Qanunvericiliyə görə Azərbaycanda banklar EİFD-i müqavilədə göstərməyə borcludur — onu mütləq yoxlayın.
Bankları müqayisə edərkən nominal faizə yox, EİFD-ə bax. Bu, yeganə ədalətli müqayisə rəqəmidir.
Azərbaycandakı bankların kredit şərtlərini, faizlərini və EİFD-lərini müqayisəli şəkildə görmək üçün onlaynkredit.az saytına baxa bilərsiniz.
Faydalı alətlər